E kinde ma ne iloso plastik kod gik moko mag plastik e higni mia achiel mokalo, osekelo kony maduong’ kendo kelo yotruok maonge giko e loso gikmoko kod ngima dhano. E kindeno bende, plastik mang’eny ma ok owinjore bende keto pek mang’eny ne piny. Ok tim gik ma ji osetiyogo kendo. Kaluwore gi ripot mag gaset mag pinje ma moko, dwoko gik ma oseket oko ok mi kinde duto ngima manyien ma imiyo gik ma oseket e plastik. Mopogore, dhano osebedo ka ng’anjo mos mos gi plastik...
Gima wuok e giko mar tiyo gi plastik kendo ok en gima yot kaka ji mang’eny ne paro. John HOCEVAR, jalony e riwruogno mar Amerka mar weche gigo motudore e nam, ne owacho ni loso gikmoko kendo ok nyal miyo gigo molosi gi plastik ngima manyien. Kuom adier, e giko, e giko, e giko, 8.4% kende mar gik ma ne okethore mag plastik e ma ne otigodo kendo.
Nitie plastik mang’eny, moro ka moro nigi kido mopogore opogore kendo nigi nengo mar tiyo kode kendo. Gin mana kit plastik moko manok kende ema itiyogo kendo tiyogo kendo. Nengo mar gik mamoko tin, kendo tiyo kodgi kendo miyo ng’ato bedo gi pesa mang’eny. Mano nyalo bedo ni tudore gi kit plastik, duong’ kod kit gik ma itiyogo, kod chal mar chiro mar piny mangima mar loso gik ma itiyogo kendo. Plastik ma nigi nengo matin mar tiyo kendo kata ma onge nengo mar tiyo kendo, nyalo bedo ni nyalo ng’injo, donjo e alwora kata wang’. Maloyo duto, moko kuom gik ma iketo e paket mag chiemo,
Otim gi plastik ma nigi ng’injo mang’eny. Mano nyiso ni plastik kod gik mamoko (kaka foil kata karton) iketogi kanyachiel. Kuom ranyisi, gik mathoth ma ng’ato nyalo madho ma ng’ich (kaka Kop mar Kofi mar Starbucks) ok nyal tiyogo kendo kata kethore nikech otasno oumo gi plastik matin. Ka plastik kod gimoro machielo osetudore mondo olos plastik ma nigi ng’injo mang’eny, chiegni ni ok nyalre mondo otigodo kendo.
Owinjore wang’e ni ok gin gik moko duto ma iloso gi plastik ma chalre. Namba ma ni e ranyisi ma nigi ng’et adek ma ni e bwo plastikno nyiso kaka plastikno nyalo tiyo kendo. E kar loso yugi ma itiyogo kendo, yugi mag plastik iketo e kidienje kaluwore gi namba ma kamago (gred 7 mag dijital duto) ma ondiki. Kaka loso gik ma olosi gi plastik ma nigi gredi mamalo mag dijital, kwan ma tudruok gi wachno, kod yugi mag plastik ma nigi rejista mamalo mar dijital, medo bedo matek ahinya. 69% mar tiyo gi plastik pile ka pile, losogi en gima duong’ kendo tiyo gi teko mang’eny moloyo pesa ma itiyogo e loso gik ma itiyogo gi plastik ma namba 1 kod namba 2. E higni matin mokalo, kembe mang’eny ma loso yugi e piny Amerka oseuso yugi oriw gi plastik ne pinje mag Asia, to higni ariyo mokalo, pinje ma kamago e Asia ne otamo kelo yugi mag plastik ma wuok e pinje mamoko.
Be tiyo gi plastik kendo nigi tich? Kuom chumbi mar plastik namba 1 kata namba 2, duoko en ee, to en duoko ma lit ahinya nikech bedo matek loso gik ma plastik tiyo kendo.
Seche mag oro: Oktoba 21-2022