Yor Loso Tre mag Plastik
I. Chakruok
E weche mag loso gikmoko kod loso gikmoko e mtoka, tre mag plastik osebedo gik ma ok nyal geng’ore nikech gik ma gin-go ma yot kendo ma nyalo dak kuom kinde malach. E kind gik ma kamago, teknoloji mar loso gik moko gi yamo nigi tich maduong’ ahinya. Oboke ni biro ng’iyo matut tich maduong’ ma . masin mag loso gik moko gi liet e yor loso tre mag plastik, ka gigolo yore mag losogi chakre e chike nyaka e tim.
II. Chike mag Tiyo mag Masinde maloso gik moko gi liet
Teknoloji mar loso gik moko gi liet en yo ma ji mang’eny tiyogo e ng’ado gik moko e plastik. Otiyo gi kit plastik mopogore opogore, moriwo nyaka polietilen (PE), polipropilen (PP), polivinyl kloraid (PVC), kod mamoko.
Chik maduong’ ma teknoloji ma kamano tiyogo en ng’ado plastik ma malo moloyo kama ginyalo ng’injogo, ma miyo gibedo mayom, kae to gitiyo gi teko ma wuok oko mar riembogi mondo gibed gi gik ma oseloso chon, ma bang’e giloso gik ma gidwaro. Masinde mag plastik ma loso gik moko gi liet nigi gik madongo mang’eny, moriwo nyaka sistem mag liet, sistem mag loso gik moko, sistem mag miyo gik moko bedo mayom, kod sistem mag rito gik moko. Sistem mar ng’ado ng’injo nigi ting’ mar ng’ado ng’injo mag plastik nyaka e ng’injo ma owinjore, to sistem mar ng’injo oriwo gik ma ng’injo, gik ma ng’injo, kod gik ma ng’injo ma itiyogo mar loso plastik ma ng’injo mondo obed kaka ng’ato dwaro. Sistem mar ng’ich itiyogo mar ng’ich mapiyo kendo miyo gik ma olosi bedo matek mondo orit kitgi kod ng’ichgi. Sistem mar rito gik moko ng’iyo kendo loko gik moko kaka liet, presa, kod kinde e kinde duto ma itiyogo e loso gikmoko mondo gine ni gikmoko gin mabeyo kendo machalre.
III. Loso Tre mag Plastik
Kapok iloso tre mag plastik, en gima duong’ mondo ing’e maber gik ma dwarore mondo otigodo, moriwo nyaka kit gik ma ibiro ting’o, pek ma ibiro ting’o, kod gik ma nyalo ketho alwora. Kaluwore gi dwaro ma kamago, ng’eyo duong’ kod nyalo mar treno mar ting’o ting’ en gima duong’ ahinya. Ka ng’ato oyiero duong’ mar gik moko, onego opar matut kuom pek mar gik ma gidwaro, kama gik moko nyalo kanoe, kod dwaro mag gige tero gikmoko. E kindeno, nyalo mar ting’o ting’ mar tre onego obed gi nyalo mar ting’o pek mar gik ma ibiro ting’o ka nigi ng’injo moro ma nyalo ritogi mondo gibed motegno kendo gibed gi arita e kinde ma itiyogo.
IV. Yiero gik mitiyogo
Teknoloji mar loso gik moko gi yamo nyalo tiyo e gik mopogore opogore mag plastik, ma thothne gin kaka gik ma nigi ng’injo mang’eny (PS), gik ma ng’injo ma nigi ng’injo mang’eny (HIPS), gik ma nigi ng’injo mang’eny (PP), gik ma nigi ng’injo mang’eny (PLA), kod gik mamoko. Gik ma kamago nyiso ni nyalo ng’injo maber kendo nyalo loso gik moko e kinde ma itiyogo gi gik ma ng’ato nyalo ng’iewo, ma nyalo konyo e loso gik ma nigi kido mopogore opogore mag plastik, moriwo nyaka tre.
Polisitarin (PS): PS nigi ler maber kendo ma rieny, ma owinjore gi loso gik ma nigi plastik ma ler, to en gi nyalo ma ok ber mar geng’o gik ma nyalo kethore kendo nyalo kethore mayot.
2. Polietilen Tereftalate (PET): PET nigi gik mabeyo ahinya ma nyalo geng’o liet, ma owinjore gi loso gik ma itiyogo gi plastik ma ok nyal liet to ok nyal geng’o asidi kod alkali.
3. Polistarin ma nigi teko mamalo (HIPS): HIPS nigi nyalo maber mar geng’o gik ma nyalo kethore kendo ma nyalo geng’o gik ma nyalo kethore, ma owinjore gi loso gik ma itiyogo gi plastik ma dwaro ni geng’e gik ma nyalo kethore ahinya.
4. Polipropilin (PP): PP nigi nyalo maber mar geng’o liet kod nyalo mar geng’o kemikol, ma owinjore gi loso gik ma ng’ato nyalo geng’o kemikol kendo ma ok nyal geng’o liet.
5. Asid mar polilaktik (PLA): PLA en plastik ma nyalo kethore kendo ma ok ketho alwora, to en gi gik ma ok ber mag masin kendo ok nyal geng’o liet, ma owinjore gi loso gik ma itiyogo achiel kachiel.
Ka iparo dwaro mag tiyo kod dwaro mag tiyo gi tre mag plastik, en gima duong’ mondo ipim maber ber kod rach mag gik mopogore opogore mondo iyier gik ma nyalo konyo e loso tre.
V. Yor loso tre mag plastik ka itiyo gi masinde mag loso gik moko mayom
E yor loso tre mag plastik, ng’injono itimonegi gik moko motelo kapok odonjo e furno mar ng’injo. Furna mar ng’ado liet en ng’ado bura maduong’ ahinya, ma loso ng’injo mondo otimgo gik ma biro bang’e kuom ng’ado ng’injo nyaka e rang’iny ma owinjore mar ng’injo. Kaka ng’ato nyalo rito ng’ich en gima duong’ ahinya e kinde ma ng’ato ng’ado ng’ich mondo one ni ng’ich mar plastik ochopo e chal mowinjore mar ng’ich kendo ogeng’ ng’ich ma nyalo miyo gik moko okethre kata ketho liet. Bang’e, plastik ma ng’ichno itero e kar loso gik moko mondo olosgi. Stesen mar loso gikmoko en gino maduong’ ahinya e chenro duto mar loso gikmoko, kama masinde mag loso tre mag plastik loso maber ng’injo mar plastik mondo obed tre ma nigi ranyisi kod ng’injo ma idwaro.
E kinde ma ilosoe gikmoko, dwarore ni ipar matut kuom gik mopogore opogore kaka kaka iloso mol, kaka inyalo geng’o presa ma itiyogo, kod kinde ma itiyogo e loso gikmoko mondo gine ni gik ma iloso mogik bedo maber kendo ma ok ng’ich. Bang’ loso, trego itero e kar ng’ado gik moko mondo ipogi obed gik moko ka gik moko. Kaka ng’ato nyalo timo gik moko kaka owinjore kendo kaka otiyo maber, gin gik ma dwarore ahinya mondo gik ma itiyogo obed maber kendo mapiyo. Bang’e, gik ma itiyogo donjo e kar keto gik ma itiyogo, kama kinde mang’eny itiyo gi masin kata gik mamoko ma tiyo gi masin mondo iket gik ma itieko loso. Yore mowinjore mag keto gikmoko e wi gik moko miyo gikmoko bedo mayom kendo motegno, ma miyo itiyo gi thuolo mang’eny mar kano gikmoko kendo miyo gikmoko bedo maber e kinde ma iterogi. Gikone, e giko mar lainno nitie masin ma ng’ado gik ma ok owinjore, ma nigi ting’ mar ng’ado gik ma ok owinjore ma wuok e kinde ma ilosoe gik moko kuom ng’adogi mondo gibed gi roll mondo gimedo tiyo kodgi kata bologi oko. Tich mar masin mar ng’ado gik ma ok owinjore dwoko piny e yoo makare gik ma ok owinjore kelo ne alwora, kendo luwore gi chike mag rito alwora kod rito piny.
VI. Kaka Inyalo Tiyo gi Tre mag Plastik
Tre mag plastik nigi ber kaka bedo mayot, bedo mabor kendo yot mar lwoko. Bende, tre mag plastik gin gik ma nyalo lokore kaka giloso kendo ok ginyal geng’o ng’ich kata kethore. Kaka kontena mag kano mwandu mathoth, tre mag plastik yudo tiyo mathoth e kuonde mopogre opogre. Mogik, itiyogo ahinya e dero kod kuonde kano mwandu. Kata obedo ni e kambi, ute keno, kata duka mag uso mwandu, itiyo gi tre mag plastik mar kano kendo loso mwandu mopogore opogore kod gik moko, ma miyo rito mwandu bedo maber kendo bedo mayot rito mwandu.
Kaachiel gi mago, tre mag plastik itiyogo ahinya e yore mag loso kod loso gikmoko. E tich mar loso gikmoko, tre mag plastik tiyo kaka gik ma konyo e kar tich kata e laini mag loso gikmoko, kendo gikonyo e loso kendo tero gik moko, gige tich, kata gik ma osetieko loso, ma miyo loso gikmoko bedo maber kendo loso chenro mar tich duto.
Nonro mar ber mag teknoloji mar loso gik moko gi liet e loso tre mag plastik
Masind tre mar plastik ng’ado yo maber kendo ma kare mar loso gik moko, ma nyalo loso gik ma nigi tre mag plastik ma nigi kido mapek kendo ma nigi rang’iny makare. Onyalo rwako gik mopogore opogore mag plastik kaka polietilen, polipropilene, kod mamoko, ma miyo ng’ato bedo gi nyalo mar lokore mondo ochop dwaro mopogore opogore mag jonyiewo. Bende, teknoloji ma itiyogo e loso gik moko gi yamo miyo ng’ato bedo gi ber kaka pesa ma ok oting’o pesa mang’eny, tiyo maber ahinya, kendo ok ketho alwora. Ka opim gi yore machon mag loso gikmoko, omiyo ji ber maber e weche mag yuto mwandu kod yore mag rito gik moko.
E kinde mabiro, ka ng’ato medo dongo e weche mag tero mwandu kod tero mwandu, dwaro mar tre mag plastik biro dhi nyime medore. Tiyo gi teknoloji ma kelo yamo e loso tre mag plastik biro medore ahinya, ma nyiso ber ma en-go e bero gik ma itiyogo, dwoko piny pesa ma itiyogo e loso gikmoko, kod dwoko piny gik ma itiyogo. E kindeno, ka teknoloji medore kendo ka ng’ato medo ng’eyo weche mag alwora, teknoloji mar loso gik moko ma ng’ich biro dhi nyime gi loso gik manyien, ma biro miyo ng’wech mar loso tre mag plastik obed gi rieko maduong’, tiyo maber, kendo rito alwora.
Kar tieko
Tre mag plastik, kaka gige kano mwandu kod tero mwandu ma nyalo tiyo e yoo mang’eny, osenyiso ber kod ber ma gin-go e migepe mopogore opogore. Kata obedo ni e loso gikmoko e kar loso gikmoko mondo omed tiyo maber kata e ngima mar pile ka pile mondo omi ji obed mayot, tre mag plastik nigi tich ma ok nyal lokre. Kaka teknoloji dhi nyime dhi nyime kendo ka itiyo gi gik moko medore, wanyalo geno ni tre mag plastik biro dhi nyime gi golo nyalo mang’eny mag loso gik manyien, ma kelo yotruok maduong’ kod ber e loso gikmoko kod ngima mar ji.
Seche mag oro: Adek-18-2024