Ang’o ma nigi arita moloyo okombe mag pi mag plastik

Ang’o ma nigi arita moloyo okombe mag pi mag plastik

E piny ma kawuono ma ji timo gik mapiyo ahinya, ji rwako maber kaka okombe mag pi ma nigi plastik nyalo konyogi. Kata kamano, e kind gik ma nyalo konyogi, nitie penjo mang’eny e wi ritogi, ahinya ahinya e wi gik ma ne olosigo. Oboke ni nigi gombo mar ng’ado kendo pimo gik mopogore opogore mag plastik ma itiyogo ahinya e loso okombe mag pi, kendo keto ler kuom kaka ginyalo rito ngima dhano.

Yangruok

Kombe mag pi mag plastik osedonjo maber e ngima wa ma pile ka pile, kendo gin kaka gik ma dwarore ahinya mondo wabed gi pi. Kata kamano, kaka jogo ma tiyo kod gik moko medo bedo gi paro matut kuom weche mag ngima kod alwora, ng’ato ng’iyo kaka okombegi nyalo bedo maber. Ng’eyo gik matindo tindo mag gik mopogore opogore mag plastik ma itiyogo e loso okombe en gima duong’ ahinya e timo yiero ma nigi rieko ma keto ngima kod rito piny obed mokuongo.

Tereftalet mar Polietilen (PET)

Plastik ma itiyogo ahinya kendo ong'ere nikech ler mare, yot, kendo inyalo ti kode kendo. Ohero okombe mag pi mag PET nikech gin mayot kendo ma ng’ato nyalo ng’iewo gi nengo ma piny, kendo kinde mang’eny yudore e masinde mag uso mwandu, duka ma uso mwandu mayot, kod e nyasi. Kata obedo ni PET ji mang’eny okawo ni ok ber tiyogo mana dichiel, ji bedo gi parruok kuom nyalo ma en-go mar keto kemikol e pi, ahinya ahinya ka oketgi e kama liet ahinya kata ma nigi asidi. Kaka kamano, okombe mag PET gin mabeyo moloyo mag madho gik ma ng’ich kata ma ng’ich e ot mondo ogeng’ luoro mar ng’ado kemikol.

Polipropilin (PP)

Polipropilen (PP) en plastik ma nyalo tiyo e yoo mang’eny ma ji ng’iyogo nikech ok onyalo geng’o liet, onyalo bedo mabor, kendo onyalo bedo kaka chiemo. Kopo mag pi mag PP itiyogo ahinya e ute chiemo, e kafe, kod e udi, kendo ji oherogi ahinya nikech gibedo motegno kendo giwinjore gi madho pi ma liet kod ma ng’ich. PP en gik ma ok ng’ich kendo ok ogol kemikol ma kelo hinyruok e bwo gik ma nyalo kelo hinyruok, ma miyo obedo gima ji ohero ahinya e gik ma itiyogo e keto chiemo kod madho.

Polisitarin (PS)

Kopo mag polistaren (PS), ma kinde mang’eny ong’ere ni gin Styrofoam, nigi ber mang’eny e yore moko makende mag tiyo kodgi. Kaka ok gin gik ma pek ahinya, mano miyo gibedo maber e nyasi, e piknik, kod e chokruoge ma oko, kama ng’ato nyalo ting’ogi maber en gima dwarore ahinya. Bende, okombe mag PS nigi teko maber ahinya mar geng’o ng’ich, ma miyo gik ma madho bedo gi ng’ich ma idwaro kuom kinde malach. Gini miyo gibedo gik ma ji ohero ahinya e chiwo math ma liet kaka kahawa kod chai, ma miyo madho bedo ma liet kendo ma mor. Bende, okombe mag PS ok oting’o pesa mang’eny, ma miyo gibedo yo maber mar timo nyasi madongo kata timo ohala ma dwaro yore mag yudo pesa ma ok giketho ber margi.
Nonro ma ipimo mar okombe mag plastik ma nigi rang’iny mar chiemo

Ka ng’ato dwaro yiero gik ma nyalo konyo e chiemo mondo oket okombe mag pi, ng’iyo gik ma ng’ato ka ng’ato nyalo tiyogo nyalo konyo ng’eyo maber teko kod olo mag yo moro ka moro.

1. Rieko kod bedo motegno:

• Tereftalet mar Polietilen (PET): Kopo mag PET miyo ng’ato bedo gi arita kendo bedo mayot. Giyiegi ahinya ni gin gik ma ok keth ng’ato tiyogo dichiel kendo giwinjore gi gik ma ng’ato madho ma ng’ich. Kata kamano, dwarore ni ng’ato obed gi ritruok sama otiyo gi okombe mag PET ma nigi pi ma liet kata ma nigi asidi nikech nyalo mar keto kemikol e iye.
• Polipropilin (PP): Kopo mag PP ong’ere ahinya nikech bedo motegno kendo bedo ma ok ng’injo gi kemikol, ma miyo gibedo gik ma ji ohero ahinya e gik ma itiyogo e keto chiemo kod madho. Ginyalo tiyo e yoo mang’eny, ginyalo tiyo kuom kinde malach, kendo giwinjore gi math ma liet kod ma ng’ich, ma miyo gibedo gi gik ma nyalo tiyo e kuonde mopogore opogore.
• Polisitarin (PS): Kombe mag PS miyo bedo mayot kendo geng'o liet maber ahinya. PS cups pod ohero ahinya kuom gik moko makende ma pesa ma itiyogo kod gik ma geng’o ng’ich ng’eny moloyo gik ma ng’ato nyalo paro e wi ngimane kuom kinde malach.

2. Gik ma nyalo ketho alwora:

• Tereftalet mar Polietilen (PET): Kopo mag PET inyalo tiyogo kendo, kendo mano konyo e dwoko piny gik ma nyalo ketho alwora ka iketgi e yo makare. Kata kamano, kaka gitiyogo achiel ka achiel kendo ni ok ginyal tiyo kodgi kendo, gikelo pek e geng’o chilo mag plastik.
• Polipropilin (PP): Kopo mag PP inyalo tiyogo kendo kendo inyalo tiyogo kendo e gik mopogore opogore, ma dwoko piny gik ma giketho alwora. Kaka ginyalo dak kuom kinde malach kendo kaka ginyalo tiyogo kendo, mano miyo gibedo gik ma nyalo tiyo kuom kinde malach ka iporo gi gik ma itiyogo mana dichiel.
• Polisitarin (PS): Kopo mag PS, kata obedo ni ok pek kendo ok oting’o pesa mang’eny, gikelo pek e wi kaka inyalo tiyo kodgi kendo kendo ginyalo ketho alwora. Kaka ginyalo tiyo kendo gi gik ma ok nyalre kendo kaka gimedo bedo e alwora, mano nyiso ni dwarore ni otim yore moko ma keto rito piny obed mokuongo.

3. Bedo gi gik mang’eny kendo nyalo tiyo:

• Tereftalet mar Polietilen (PET): Kopo mag PET miyo ng’ato bedo mayot kendo ma ng’ato nyalo ng’iewo gi nengo ma piny, ma miyo bedo maber e nyasi, e nyasi, kod e kinde ma idhi e wuoth.
• Polipropilin (PP): Kopo mag PP ochung’ motegno nikech ginyalo tiyo e yoo mang’eny, ginyalo bedo motegno, kendo ginyalo tiyo maber gi math mopogore opogore, moriwo nyaka madho ma liet. Kaka gibedo motegno kendo ok ginyalo geng’o kemikol ma nyalo kethogi, mano miyo gibedo gi gik ma nyalo konyogi tiyo kodgi pile ka pile e udi, e ute chiemo, kod e kafe.
• Polisitarin (PS): Kopo mag PS tiyo maber ahinya e chal ma dwarore ni ng’ato oting’ gik ma ok pek ahinya kendo ma ok oting’o liet, kaka e nyasi ma itimo oko kata e kuonde ma ji chamoe chiemo mapiyo. Kata kamano, bedo ni ok gin gik ma nyalo konyogi kendo nikech ginyalo bedo gi parruok e wi ngimagi, miyo dwarore ni ji opar matut kuom yore moko ma ginyalo tiyogo.

Yiero gik ma nyalo konyo e loso okombe mag pi oriwo ng’iyo gik mopogore opogore, kaka kaka gik moko nyalo bedo maber, kaka ginyalo ketho alwora, kaka ginyalo tiyo e yore mang’eny, kod kaka ginyalo tiyo maber. Kata obedo ni yo ka yo kelo ber mopogore opogore, jogo ma ng’iewo gikmoko nyaka keto gik ma gidwaro kod gik ma gin-go e nyimgi mokuongo mondo gikaw okang’ mowinjore ma luwore gi gik ma gidwaro timo e wi ngimagi kod rito ngimagi.

Masind loso okombe mag plastik motudore

Gtm mariek Masinde mag Loso Okombe ne olosi makende mondo otim tich gi plastik ma nigi gik mopogore opogore kaka . PP, le mag ot, PS, PLA, kod mamoko, neno ni in gi nyalo mar lokore mondo ichop dwaro mari makende mar loso gikmoko. Ka itiyo gi masin marwa, inyalo loso gik ma nigi plastik ma nigi rang’iny mamalo ma ok mana ni nyalo kelo mor, to bende ok ketho alwora.

Kar tieko

Kata ka giketo rito gik moko mokuongo, rito alwora, kata bedo gi gik ma nyalo konyogi, jogo ma ng’iewo gikmoko nyalo ng’ado bura ka gin gi ng’eyo matut kuom ng’iyo ber kod rach mag gimoro ka gimoro. Bende, dongruok ma yudore e teknolojia kod yore mag loso gikmoko dhi nyime miyo ji bedo gi paro manyien e loso okombe mag plastik, ma miyo ji thuolo mar loso gik ma nyalo ketho ngimagi kod gik ma nyalo ketho alwora. Ka gimedo bedo gi ng’eyo kendo paro matut kuom gik madongo ma yiero ma gitimo nyalo timo, jogo ma tiyo kod gik moko nyalo konyo e loso kinde mabiro ma nigi arita kendo ma nyalo bedo maber e wi tiyo kod okombe mag pi mag plastik.